Het dorp

Weetjes

• Klawer ligt 300 km ten noorden van Kaapstad in de Westkaap, Zuid-Afrika
• Het dorp dankt zijn naam aan de vele klavertjes die er groeien
• Uitspraak: klaver – precies zoals in het Nederlands
• Aantal inwoners: 4000
• Met de omringende boerderijen erbij: 10.000
• Klawer valt onder de gemeente Matzikama
• Middelen van bestaan zijn: wijnbouw, rooibosthee en schapenteelt.

Samenstelling van de bevolking

De oorspronkelijke bevolking van de Westkaap zijn de San en de Khoi. Bij ons beter bekend als Bosjesmannen en Hottentotten. Van oorsprong spraken zij hun eigen taal. Een opvallend kenmerk: het klikken met de tong. Deze talen zijn in dit gebied verloren gegaan. Zoals nu ook dreigt te gebeuren met hun authentieke dansen, muziek en verhalen. Nu is het Afrikaans de algemene voertaal in de streek.

Volgens de rassenindeling, die nog dateert uit de Apartheid, heten zij kleurlingen. Een vergeten volk. Eerst achtergesteld ten tijde van de Apartheid en ook nu weer tijdens het ANC-bewind. Ze worden niet als zwart beschouwd. Dus hebben ze weinig profijt van alle hervormingsprogramma’s in het land.

De verhouding tussen blank en bruin is ongeveer 1 op 4. Het aantal zwarten in Klawer is gering. Het is door politieke maatregelen dat dit aantal de laatste jaren toeneemt. Ze komen van buitenaf, uit andere delen van Zuid-Afrika. Ze spreken een andere taal (Xhosa) en hebben een andere culturele achtergrond.

Sociale verhoudingen

Aan de sociale verhoudingen tussen blank en bruin is niet zo heel veel veranderd op het platteland sinds de nieuwe regering aan de macht kwam. Blanken en kleurlingen leven nog steeds gescheiden in aparte woonwijken. De armoede is groot, ook onder de blanken. Door de slechte leefomstandigheden in de ghetto’s zijn deze wijken broedplaatsen van geweld en criminaliteit. Klawer spant de kroon.

In 2007 kwam Klawer in het landelijk nieuws door de moord op de 8-jarige Wilfred Kriel, gepleegd door 2 broertjes van 10 en 7 jaar oud. Dat waren leerlingen van Nieuwoudt Primêr, de basisschool waarmee we samenwerken. Ze leden aan het foetaal alcohol syndroom. Dat is een hersenbeschadiging die ontstaat door excessief drankgebruik van de moeder tijdens de zwangerschap. Door deze gebeurtenis kwam aan het licht dat ruim de helft van alle leerlingen van Nieuwoudt Primêr hersenafwijkingen had en/of psychisch beschadigd was. Het leerlingenbestand is ruim 900. Daarvan zijn dus ruim 450 zwakbegaafd, zwakzinnig of gestoord. Opvang is er niet of nauwelijks, honger des te meer.

De situatie is rond 2006-2007 verergerd, sinds er zwarten uit de Transkei langs de spoorweg neerstreken en van golfplaat en afval krotten bouwden. Hiermee zijn de rassentegenstellingen sterker geworden, zo ook de onlusten.

Groei en verval van Klawer

Klawer bloeide begin 1920 op tot een dorpje van enige betekenis door het ontstaan van het spoorlijnstation. Het kreeg op den duur een eigen gemeentebestuur, een eigen spoorwegpolitie en eigen handelscentrum. De spoorlijn betekende voor velen een bron van inkomsten. Daarnaast zorgde ook de marmermijn voor veel werkgelegenheid.

Rond de 90-er jaren werden de spoorwegen geprivatiseerd en werd het personenvervoer stopgezet, met uitzondering van de toeristentrein die alleen in de bloementijd (augustus/ september) is blijven rijden. Kort erna volgde ook de sluiting van de marmermijn. In één klap stonden honderden mensen op straat. Zowel blanken als kleurlingen werden hierdoor zwaar getroffen. Dit betekende een geweldig verlies aan economische kracht, wat geleidelijk aan heeft geleid tot een steeds groter verval